Free Choice

Vrije keuze gaat niet zozeer over dat je zelf altijd mag bepalen wat je doet – hoewel dat natuurlijk in ons land ook zeker wel kan! – maar over hoe we onszelf beperken door de gedachten die we hebben. De gedachten die we hebben komen voort uit de vorming door ons verleden.

Tijdens het opgroeien werden we beïnvloed door anderen. Eerst door de opvoeding van onze ouders en door onze broers en zusters. Zij hielpen ons groeien door hun imprint in ons achter te laten. Zoals zij dachten dat het hoorde. Ook docenten, vrienden en klasgenoten beïnvloedden ons. En groepen waar we al dan niet bij wilden horen ook.

scheve boomHet is ons overlevingsinstinct om ons aan te passen en te confirmeren aan onze omgeving, zowel fysiek, emotioneel als mentaal. Het vormde je tot wie je hier en nu bent. Maar soms misvormde het ons. Zoals een boom die aan de kust groeit, krom of scheef groeit, aangepast aan, of zo je wil misvormd door de grillen van de wind. Soms leerden we dingen die niet goed bij ons passen, zoals gedrag dat tegen ons karakter in gaat. Een strategie om te overleven, jezelf het beste aan te passen aan de omstandigheden – maar geen écht vrije keuze.

Soms ontmoeten we mensen die we heel graag mogen. Dan passen we ons aan omdat we graag goedkeuring willen. Of we hebben een baas, vriend(in) of ouder die bepaald gedrag van ons eist. We gaan soms over tot pleasing, aanpassing omdat we denken dat de ander dat wil, soms zover dat we op den duur onze authenticiteit verliezen. Bij sommige mensen voelen we ons zo kwetsbaar dat we beschermende muurtjes om ons heen bouwen, om onszelf te beschermen. En soms zijn we zo adaptief en verliefd dat we vergeten wie we werkelijk zijn.

Je kan je verleden niet veranderen, maar je hebt wel invloed op je toekomst. En vooral op hoe je reageert in de toekomst. Vanuit vrije wil en niet vanuit gewoonte en ingesleten gedrag.

Wat je gisteren at, is waar je lichaam vandaag van gemaakt is. Als je een kat schopt, is ie na drie keer bang voor schoenen en rent hij weg als hij schoenen aan ziet komen. Hetzelfde gebeurt met ons. We zijn reactieve wezens. We passen ons aan. Als we niet goed behandeld zijn of schadelijke invloeden hebben ervaren, creert onze mind een mechanisme om ons te beschermen tegen toekomstige pijn. Als je jezelf negatief beïnvloed voelt, kan dit als resultaat hebben dat je bang, nerveus of zorgelijk wordt, een gebrek aan zelfvertrouwen of laag zelfbeeld hebt. Terwijl als je positief bejegend bent, ben je zelfverzekerd en maak je je niet zo snel druk om wat iemand denkt of vindt.

We worden dus gevormd door wat onze ouders goedbedoeld in ons hebben gestopt, we laten ons beïnvloeden door mensen waar we bij willen of moeten horen, we pleasen degenen die we niet willen verliezen en we verdedigen ons als we te invasief tegemoet getreden worden. Dat alles maakt ons tot wat we vandaag zijn, gecombineerd met de waarden en normen die we zelf hebben omarmd.

En nu kan het maar zó zijn dat één of meerdere invloeden ervoor hebben gezorgd dat je in een burnout terecht bent gekomen. Het kan ook maar zo zijn dat als je eens wat dieper in jezelf duikt, met dit in het achterhoofd, dat er best wat gedrag is dat je achter je wil laten. Dit is het beste moment dat er bestaat om jezelf te onderzoeken, en om datgene dat niet meer bij jouw waarden en normen past, achter je te laten.

Want waarom laten we de schaduwen van het verleden, die we niet meer kunnen veranderen, vandaag beheersen? En we willen al helemaal niet dat ’t de toekomst gaat beïnvloeden – of wel?

Neem vandaag, het enige moment dat écht bestaat, om een vrije keus te maken hoe je wil zijn. Hoe je wil reageren. Gebaseerd op jouw waarden en normen, kies je van moment tot moment bewust wat bij jou past. Wat heilzaam is voor jou. En we zijn altijd zo bang om egoìstisch gevonden te worden… uitgevonden door degenen die ons graag willen beïnvloeden, die ons graag doen geloven dat zij degenen zijn die weten hoe het hoort en jou mogen vertellen hoe je moet zijn.

moeder kindEen oud Boeddhistisch spreekwoord is: als je voor de moeder zorgt, zorgt de moeder voor het kind. Vrij vertaald betekent het dat als je goed voor jezelf zorgt, datgene wat uit jou voortvloeit ook positief zal zijn.

Je yoga beoefening kan je hierbij helpen. De eerstvolgende keer dat je in een houding bent die je niet zelf gekozen zou hebben of waar je ronduit een hekel aan hebt, kijk dan eens naar je gedrag. Hoe uit zich dit ongenoegen in jou? Ga je proberen te ontsnappen, ‘vals’ te spelen door een beetje uit de houding te komen? Vind je dat je het “moet” – dwing je jezelf, met de kiezen op elkaar? Vind je jezelf zielig, heb je medelijden met jezelf? Probeer je jezelf te blesseren om te laten zien dat deze houding echt niet voor jou werkt? Gaan je gedachten met je op de loop, met gedachten zoals “als ik dit nou vaker zou doen zou ik het kunnen”? Geef je het op? Zomaar wat voorbeelden van wat ik in de dagelijkse yogalessen zie gebeuren.

De mooiste manier om naar een lastige yoga oefening – en naar het leven – te kijken, is door te accepteren wat er gebeurt. Als het drama de piek bereikt en je er echt uit wil – observeer, en je zal  je ingesleten neigingen onder ogen zien – en datgene zien dat je probeert te ontwijken.

Er is een verschil tussen ‘gevangen’ zitten en in de flow zijn; als je kiest voor “verdragen” is het zwaar, als je kiest voor “ik wil dit, het helpt en heelt me” zit je in de flow. Probeer niet het gewoontepad te volgen, maar voor een andere benadering te kiezen. Hierdoor leg je nieuwe neuronetwerken in je hersenen aan en kom je van je ingesleten gewoonten af.

Geef onkruid geen water, geef de bloemen water. Als je een tuinman zou zijn, zou je nooit onkruid ruimte geven in je tuin. Je zou het ook geen water geven. Het onkruid in onze mentale tuin is spijt, angst, nervositeit, frustratie, jaloezie, afgunst, verdriet, schuldgevoel, je verleden willen veranderen of een fantasie over de toekomst. Als je merkt dat je mind het onkruid water geeft, ga dan naar je bloementuin.

Het kost wat energie om jezelf op dit pad te brengen. Maar je hebt nu de tijd. Kom uit je onkruid, en creer je pad naar je bloementuin. Begin met dankbaarheid, gelijkmoedigheid, oordeelloos zijn, compassie, plezier, vriendelijkheid en (zelf)liefde.

Liefs

Margriet

bloementuin